Blog > Komentarze do wpisu

Pegazem po Tarnowie 240+160


Znów zaliczamy kolejny, okrągły jubileusz edycji naszego pegazowego organu, aliści tyle się dzieje, że nie czas na świętowanie. Tym bardziej, że Wielkanoc tuż, tuż. Dokładnie tydzień przed Wielkim Tygodniem, swoje święto obchodzili cyganie, których w Małopolsce mieszka około czterech tysięcy. - Jest to największa koncentracja Romów w Polsce – mówi cyganolog Adam Bartosz – dyrektor tarnowskiego muzeum. Natomiast w samym Tarnowie Romów jest zaledwie kilkudziesięciu. W większości wyemigrowali do Anglii. Tarnowskie Muzeum  Etnograficzne w ramach obchodów Międzynarodowego Dnia Romów przygotowało z tej okazji dwie wystawy: rysunki dzieci z osady romskiej i fotografie Józefa Kolarcika. Ten podwójny wernisaż odbył się w poniedziałek 11 kwietnia, gromadząc liczne grono zainteresowanych tematyką romską widzów. Dwa dni później, we środę 13 kwietnia w Galerii Tarnowskiego Centrum Kultury otwarto interesująca ekspozycję fotografii Anny Błażejewskiej, podróżniczki i politologa z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. W sferze jej zainteresowań leży przede wszystkim człowiek. Zafascynowana innymi kulturami dokumentuje życie oraz zwyczaje ludzi zamieszkujących odległe zakątki świata. Fotografowała m.in. w Nepalu, Sri Lance i północnych Indiach. Na co dzień współpracuje z Rzeczpospolitą Online oraz portalami podróżniczymi Peron4.pl i KoniecSwiata.net. Jej prace były wielokrotnie wyróżniane konkursach fotograficznych, a jedno ze zdjęć prezentowanych na wystawie "Birma w odcieniach czerwieni" pojawiło się na okładce brytyjskiego pisma "Justice". Natomiast w piątek 15 kwietnia o godzinie 15.00 w Sali Lustrzanej przy ulicy Wałowej odbyło się kolejne otwarte spotkanie Tarnowskiego Towarzystwa Naukowego. W trakcie spotkania światowej sławy tarnowski kosmolog i filozof, laureat niezwykle prestiżowej nagrody Templetona Ks. prof. dr hab. Michał Heller wygłosił wykład „Nauka a religia” w działalności Jana Pawła II, o czym piszemy oddzielnie. W tym samym dniu w Mościckim Centrum Sztuki miał miejsce wernisaż wystawy pt. „Traktat o obrazie” znakomitego polskiego operatora i reżysera filmów eksperymentalnych, laureata Oskara - Zbigniewa Rybczyńskiego, połączony z  pokazem filmu dokumentalnego pt. "Zbig" w reż. Natalii Korynckiej-Gruz, i spotkaniem z jego bohaterem i zarazem autorem wystawy, poprowadzone przez Łukasza Maciejewskiego. Wydarzeniem tygodnia było z całą pewnością czwartkowe otwarcie po ponad dwuletniej przerwie naszego teatru, które uświetnił pokaz legendarnego spektaklu „Kwartet dla czterech aktorów” autorstwa Bogusława Schaeffera w gwiazdorskiej obsadzie - Jana Frycza, Andrzeja Grabowskiego, Mikołaja Grabowskiego oraz Jana Peszka oraz sobotnia pierwsza premiera Solskiego czyli   „Tajemniczego ogrodu” Frances Hodgson Burnett, liczącego ponad 100 lat utworu, w adaptacji i reżyserii Tomasza Obary. Oba te hity opisujemy oddzielnie. Równie ciekawe okazały się „Przestrzenie Kultury”, pierwszy projekt nowo powstałej w Tarnowie Fundacji Rozwoju Przestrzeni Społecznych i Kulturalnych TIMSZEL, którego premierowa odsłona miała miejsce w sobotę 16 kwietnia w piwnicach Winiarni „Lippóczy i Pince” przy ulicy Katedralnej. - Tego dnia odbył się pokaz spektaklu „Klinika Dobrej Śmierci” w wykonaniu Teatru Barakah oraz wystawa prac artystów, których pasji tworzenia i aktywności nie zatrzymała tajemnica cierpienia – zapraszał prezes Fundacji TIMSZEL Łukasz Przybyło. W nastrój poprzedzającego Święta Wielkanocne Wielkiego Tygodnia wprowadził nas rozpoczęty w Niedzielę Palmową, po raz pierwszy zorganizowany w Tarnowie, czterodniowy Festiwal Paschalny "Musica Poetica". Zaś w tak zwanym międzyczasie znakomity, kolejny raz potwierdzający swoją klasę, Chłopięcy Chór Katedralny Pueri Cantores Tarnovienses z Bazyliki Katedralnej w Tarnowie pod dyrekcją księdza Grzegorza Piekarza otrzymał Grand Prix tegorocznego, VII Ogólnopolskiego Przeglądu Chórów Kościelnych Pieśni Pokutnej i Pasyjnej Metropolii Górnośląskiej, który zakończył się późnym wieczorem 9 kwietnia w parafii świętych Apostołów Filipa i Jakuba w Żorach. W konkursie wzięło udział prawie trzydzieści zespołów z całej Polski. Główną nagrodę Festiwalu, pozłacaną pietę, wręczył naszym chłopcom biskup Gerard Bernacki. Tarnowski chór otrzymał również z rąk wojewody śląskiego nagrody pieniężne i rzeczowe. Tydzień muzycznie domknął niedzielny koncert kameralny w Sali Lustrzanej z udziałem Tarnowskiej Orkiestry Kameralnej pod dyr. Oresta Telwacha. W programie koncertu znalazły się utwory: C.P.E. Bacha, J.S. Bacha i N. Paganiniego w wykonaniu K. Wrony – wiolonczela, J. Pawłowskiej – skrzypce, M. Chrobak – fortepian.


Międzynarodowy Dzień Romów obchodzony jest w rocznicę Światowego Kongresu Romów, który odbył się w 1971 roku w Londynie. - W londyńskim kongresie uczestniczyło kilkadziesiąt osób, wielu z nich nie było Romami. Zaprezentowano tam po raz pierwszy hymn, przyjęto także barwy romskiej flagi – mówi Adam Bartosz. - To właśnie od 1971 roku romska flaga składa się z pasów niebieskiego i zielonego, symbolizujących niebo i ziemię, a pośrodku umieszczone jest koło od wozu, które równocześnie kojarzyć ma się z godłem i flagą Indii. Z okazji Światowego Dnia Romów Muzeum Etnograficzne w Tarnowie pod patronatem Konsulatu Generalnego Republiki Słowackiej w Krakowie zorganizowało dwie czasowe wystawy związane ze społecznością Romów na Słowacji.

Pierwsza z wystaw – ”Dzieci z Jarovnic” – prezentuje prace uczniów szkoły podstawowej i gimnazjum w Jarovnicach, niedaleko Preszowa na Słowacji. Twórczość dzieci z największej osady romskiej na Słowacji zainicjował nauczyciel plastyki, Jan Sajko, zatrudniony tam w 1986 r. Dla biednych, upośledzonych społecznie dzieci, zupełnie nieprzygotowanych do podjęcia nauki w szkole i życia poza hermetyczną społecznością romską, zajęcia ze sztuki okazały się metodą rozwoju osobistego i społecznego. Dzięki cierpliwości i kreatywności nauczyciela oraz zindywidualizowanej metodzie pracy z poszczególnymi dziećmi stworzono szereg prac, które następnie pokazywano na wystawach, m.in. w Belgii, Niemczech, Polsce, USA i na Węgrzech. Stopniowo autorzy prac zaczęli zdobywać międzynarodowe nagrody, np. na konkursach plastycznych w Indiach, Japonii, Portugalii, USA, Czechach, Słowenii, Macedonii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Iranie czy na Węgrzech, a wieś stała się znana jako centrum romskich sztuk plastycznych.
Prezentowana ekspozycja składa się z tych samych prac, które były eksponowane na pierwszej wystawie dzieci z Jarovnic i przyniosły im sławę na całym świecie. Zostały udostępnione Muzeum przez J. E. Marka Lisánskiego, Konsula Generalnego Republiki Słowackiej w Krakowie.

Druga z wystaw prezentuje fotografie Jozefa Kolarčika. Ich autor pracował jako nauczyciel w szariskiej wsi Fintice, od której zapożyczył drugi człon swojego nazwiska: Kolarčik-Fintický (1899-1961). W latach 30. współpracował z rozgłośniami radia w Preszowie i Koszycach, występując z programami o ludowej kulturze i muzyce. Jako kolekcjoner ludowych pieśni i materiałów etnograficznych zebrał tysiące stron zapisów, z których do dziś czerpią badacze kultury ludowej Słowacji. Prowadząc w latach 1930-60. dokumentację etnograficzną życia wsi słowackiej, wykonał również ok. 200 fotografii przedstawiających Romów. Obecnie zbiór jest w posiadaniu Wojewódzkiego Muzeum w Preszowie (Krajské múzeum v Prešove), które udostępniło je Muzeum Etnograficznemu w Tarnowie. Zbiór fotografii Kolarčika stanowi jedną z cenniejszych kolekcji dokumentującą tradycyjne życie głównie tzw. olaskich Romów, czyli koczujących. Przypomnijmy, że 2 sierpnia obchodzony jest także Dzień Pamięci Zagłady Romów. Jest to rocznica eksterminacji tej nacji w obozie Birkenau w 1944 roku.

* * *

Zbigniew Rybczyński (urodzony w 1949 roku) reżyser, operator filmowy, artysta multimedialny, ukończył liceum plastyczne w Warszawie, absolwent wydziału operatorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi. Jego debiut miał miejsce w Se-ma-forze w roku 1973 filmem "Plamuz". Był to jeden z pierwszych w Polsce animowanych teledysków muzycznych. Główną rolę zagrał wtedy Zbigniew Namysłowski. W roku 2008 Rybczyński rozpoczął współpracę z Wyższą Szkołą Biznesu - National-Louis University w Nowym Sączu. Tam w 2009 otworzył pierwszą w Polsce szkołę animacji 3D i efektów specjalnych "DRIMAGINE". Zbigniew Rybczyński to reżyser i eksperymentator, laureat Oscara za film "Tango". Wykładowca wielu prestiżowych uczelni m.in.: PWSFTviT w Łodzi (jest jej absolwentem), Akademia Sztuki Medialnej KHM w Kolonii, Columbia Uniwersity w Nowym Jorku, Yoshibi University of Art and Design w Tokio. Oprócz Oskara Rybczyński ma na swoim koncie liczne nagrody i wyróżnienia m.in.: Emmy, The Golden Gate Award, Electonic Cinema, MTV, American Video Awards, Monitor Awards, Billboard Music Video Award, Prix italia itp. Znany przede wszystkim jako autor filmów animowanych i prac wideo, pierwszy twórca, który sięgnął po telewizję wysokiej rozdzielczości. Popularność i przydomek Big Zbig zdobył jako autor wideoklipów do muzyki m.in. dla.: dla Micka Jaggera, do piosenki "Imagine" Johna Lennona, dla Simple Minds, The Art of Noise, Chucka Mangione, Pet Shop Boys, Alan Parsons Project, Yoko Ono, Lou Reeda, Supertramp, Rush, Lady Pank (do angielskiej wersji piosenki "Mniej niż zero"). W 2009 roku po blisko 30 latach emigracji reżyser powrócił do Polski. Wystawa "Traktat o obrazie"  ukazuje artystę w nieco innym kontekście, nie tylko poprzez dzieła w ich niebywałej artystycznej formie, ale przede wszystkim poprzez proces twórczy. Proces z wykorzystaniem współczesnych mediów, w którym narzędzia są posłuszne wyobraźni i intencjom artysty. Wystawa gromadzi odręczne zapiski, szkice, rysunki, wykresy, a także szereg projekcji filmowych, ukazujących najważniejsze prace Zbiga, jego filmy i videoklipy. Pozwala "podglądnąć" artystę przy jego warsztacie, ukazać film, jako sekwencje obrazów. Rybczyński to przede wszystkim badacz, naukowiec, zajmujący się matematyką, mechaniką, programowaniem komputerowym, optyką. Próbujący sprawdzić, jak te wszystkie dziedziny można w sztuce wizualnej połączyć.

* * *

W nastrój Wielkiego Tygodnia wprowadziła nas Bachowska Pasja wg św. Mateusza, następnie zaś  zaskakująca, raz efektowna, raz medytacyjna muzyka angielska z XVI wieku na consort viol (popularny w owym czasie na wyspach skład, złożony z instrumentów wypartych później przez bardziej donośne, lecz mniej subtelne wiolonczele), w wykonaniu uznanych mistrzów. Kolejny koncert przyniesie właściwe dla atmosfery Wielkiego Tygodnia Lamentacje (wg Lamentacji Jeremiasza) Josepha - Hectora Fiocco, kompozytora, którego przedwcześnie przerwane życie i praca (zmarł w wieku 38 lat, w 1741 r.), porównywane mogą być z losem Pergolesiego. Wykonawcami rzadko pojawiających się na naszych estradach dzieł będą najznakomitsi krakowscy muzycy, z udziałem zaproszonego gościa na violi. Festiwal zakończy altowe Stabat Mater Vivaldiego; dopełniający program Koncert na dwie trąbki będzie zapowiedzią zbliżającej się radości Wielkiej Nocy.

Pomysł na koncerty poprzedzające bezpośrednio Święta Wielkanocne powstał z uwagi na brak przedsięwzięć kulturalnych w tym czasie. - Podczas festiwalu można  posłuchać właśnie muzyki nawiązującej do tego okresu roku liturgicznego. Jak się okazuje utworów danych o takiej tematyce jest bardzo wiele - podkreśla Agnieszka Kawa, dyrektor Centrum Sztuki Mościce. - W wielu polskich miastach takie koncerty organizowane są od wielu lat, pomyśleliśmy, że może by je przenieść także na grunt tarnowski. Organizatorom udało się pozyskać uznanych artystów prezentujących muzykę dawną, w tym "Capellę Cracoviensis". Mimo trudnego okresu kościelnego na organizację koncertów zgodzili się parafia Św. Rodziny i księża bernardyni. Oto szczegóły:

W ramach Festiwalu Paschalnego zaplanowano cztery koncerty. - Festiwal rozpoczął się w sobotę w Kościele Ks. Misjonarzy prezentacją Pasji wg św. Mateusza, monumentalnego dzieło Bacha, trwające blisko trzy godziny. Wykonała go "Capella Cracoviensis" po łacinie, ale polski tekst był wyświetlany na ekranie dla komfortu odbioru słuchaczy - podkreśla Marcin Sobczyk, dyrektor Wydziału Kultury UMT.

W Niedzielę Palmową organizatorzy zaprosili do Klasztoru OO. Bernardynów na koncert "In nomine" angielskiej grupy "Fretwork". W wyjątkowym klimacie tego kościoła można było posłuchać medytacyjnej muzyki z XVI wieku. Również trzeci koncert Festiwalu Paschalnego zaplanowano u bernardynów. Tym razem można było posłuchać "Lamentacji" z wykorzystaniem rzadkich instrumentów: klawesynu i viola da gamba oraz wyjątkowego sopranu Jolanty Kowalskiej. Spotkania z dawną muzyką zakończyło "Stabat Mater" Vivaldiego, z koncertem na dwie trąbki, ponownie w Kościele Ks. Misjonarzy.


Ryszard Zaprzałka


By powrócić na stronę główną kuriera kliknij powrót.



poniedziałek, 18 kwietnia 2011, tarnowski_kurier_kulturalny

Polecane wpisy

  • - > Pegazem po Tarnowie 512

    Tarnowski Teatr kończy sezon bez personalnych rewolucji. W nowy wejdzie z odrobinę mniejszym zespołem - aktorzy Jolanta Januszówna i Jerzy Ogrodnicki przechodzą

  • -> Pegazem po Tarnowie 249/250

    To będzie absolutnie wyjątkowy - dubeltowy felieton. I to nie koniecznie z powodu oczywistych świątecznych wigilijno – noworocznych przesileń. Powodem jeg

  • -> Pegazem po Tarnowie 248

    A już się zanosiło na to, że schyłek mijającego roku nie będzie taki, jak zawsze świąteczno – noworoczny, tylko urwie się na dacie 21 grudnia czyli zapowi

Komentarze
Gość: Krystyna Drozd, *.is.net.pl
2011/04/19 07:50:25
kolejnych Jubileuszy Ryszardzie








NOWA ODSŁONA!






tarnowski kurier kulturalny: