Blog > Komentarze do wpisu

Pegazem po Tarnowie 240+19

Ani się obejrzeliśmy a za nami już połowa wakacji. Ale ciągle jeszcze wiele dróg przed nami. Nie dalej jak wczoraj (24.07) wyruszył z Tarnowa kolejny, dziewiąty już, Tabor Pamięci Romów. Jego ideą jest nie tylko żałobne pielgrzymowanie, ale także pamięć o wolnym wędrownym życiu, które władze komunistyczne przerwały w 1964 roku, o zwyczajach i kulturze romskiej, wreszcie o tym, że ta społeczność była i pozostaje częścią etnicznej barwy naszego kraju. Uroczysty wyjazd taboru cygańskiego poprzedziło otwarcie w Muzeum Etnograficznym wystawy „Dzieci Wiatru” o historii i kulturze Romów na Słowacji, przygotowanej przez Slovenské Národné Múzeum v Martinie. Również wczoraj odbył się „start” multimedialnej harcerskiej „Kapsuły Czasu”, która została wmurowana w cokół pomnika twórcy polskiego skautingu Andrzeja Małkowskiego. Tym wszystkim którzy nie zdążyli albo deszcz wystraszył proponujemy odwiedziny (ale nie w celach administracyjnych) tarnowskiego oddziału krakowskiego Urzędu Wojewódzkiego przy Al. Solidarności, gdzie obejrzeć można Wystawę Twórczości Plastycznej „Art. – Akademia” działającej przy Pałacu Młodzieży. Letnie miesiące to nie tylko czas słodkiego leniuchowania ale też twórczego wypoczynku. A taką wartościową formę plastycznej edukacji połączonej z wakacyjnym luzem proponuje znane tarnowskie malarskie małżeństwo Elżbieta i Witold Pazerowie otwierając w sierpniu Letnią Pracownię Plastyczną.


Tegoroczna wędrówka „Dzieci wiatru”, jak poetycko nazwano romskie wędrowanie, potrwa cztery lipcowe dni. W tym czasie nawiedzone zostaną miejsca w regionie, w których pochowani są Romowie zamordowani w czasie drugiej wojny światowej, a także te związane z kulturą Romów. W tym roku IX Tabor Pamięci wyruszył sprzed Muzeum Etnograficznego, a następnie przez Mościce i Wierzchosławice dotarł do Bielczy. Tu, na cmentarzu parafialnym pochowanych jest 42 Romów, ich zbiorowa mogiła znajduje się na cmentarzu w Żabnie. Ale, jak mówi dyr. Adam Bartosz z Muzeum Okręgowego, najważniejsza jest Szczurowa, gdzie Niemcy zamordowali ponad 90 osób z tamtejszej cygańskiej osady. Tam też odbędą się główne uroczystości związane z 65 rocznicą hitlerowskiego mordu Romów. Byli tacy – snuje swoją opowieść zafascynowany kulturą romską Adam Bartosz – których gorszyło, że Tabor odwiedza miejsca męczeństwa Romów barwnym korowodem, z muzyką i śpiewem, ale trzeba być choćby na jednej z takich wędrówek, aby zobaczyć, że Romowie inaczej czczą pamięć zmarłych. Oprócz modlitwy jest kieliszek wódki wypity przez żyjących i jeden wylany na mogiłę, jest też melodia zagrana zmarłemu… A na trasie tegorocznego Taboru Pamięci znajdą się jeszcze Niedomice, Radłów i Dołęga, ale może być inaczej bowiem dla społeczności cygańskiej czas i miejsce mają inny wymiar.
Warto przy tej okazji przypomnieć, iż w Tarnowskim Muzeum Etnograficznym znajduje się najstarsza w Europie stała ekspozycja muzealna przedstawiająca historię i kulturę Romów.
To właśnie „ruchoma” część tej niezwykłej wystawy w postaci oryginalnych wozów taborowych ciągnionych przez konie każdorazowo uczestniczy w Taborze Pamięci. Zgodnie z tradycją wieczorami na trasie rozbija się cygańskie obozowisko i wtedy Romowie ubrani w typowe dla ich społeczności stroje przypominają sobie jak żyli ich przodkowie: gotują posiłki na ognisku, wspominają dawne czasy, grają, śpiewają i tańczą,  kultywując swój język i stare obrzędy, np. śluby i chrzciny. Stąd też zawsze Taborowi Pamięci towarzyszy krajowy duszpasterz Romów ks. Stanisław Opocki, który przed wyruszeniem na trasę poświęcił i pobłogosławił go. I co ciekawe, nigdy też nie podaje się dokładnych czasów wyruszenia na trasę, przyjazdów i odjazdów, bowiem wędrujący cyganie nigdy nie spoglądali na zegarki, zawsze czuli się wolni. A czas i tempo ich wędrówek najczęściej wyznaczały słońce i konie… .

Pierwszy Tabor Pamięci wyruszył z Tarnowa w lipcu 1996 roku.  Sporo uczestników tegorocznej wędrówki pamięta jeszcze tamte tradycyjne tabory, te sprzed 1964 roku: Urodziłem się w takim obozie, nad brzegiem przepływającej przez Tarnów rzeki Białej – wspomina wicekról romski Krzysztof Jaworski, który uczestniczy w imprezie już po raz trzeci i specjalnie  przylatuje na nią ze Szwecji – do 18 roku żyłem ciągle w drodze, miałem już nawet swojego konia… .
W tym roku w kolorowym Taborze jadą Romowie z całej Europy, nie tylko z Tarnowa. Są w nim liczni przedstawiciele Organizacji Romskich z Anglii, Niemiec i Słowacji. Zresztą do Taboru dołączyć może każdy, kto ma namiot, środek transportu i odwagę… Nowością ma być nauka hymnu romskiego połączona z prezentacją flagi Romów z niebiesko – zielonymi pasami i 16 – szprychowym kołem.

Tuż przez wyruszeniem na trasę nastąpiło w Muzeum Etnograficznym uroczyste otwarcie wystawy „Dzieci Wiatru” ukazującej historię i kulturę Romów na Słowacji, przygotowanej przez Slovenské Národné Múzeum v Martinie – Múzeum Kultúry Rómov na Slovensku – Hanę Zelinową, Adrianę Danekovą i Gabrielę Dobrovičovą. Można się z niej dowiedzieć o życiu Romów od IX wieku do czasów współczesnych – poznać ich zwyczaje, obrzędy, kulturę i tradycję. A to wszystko w zdjęciach i tekstach w 4 językach: romskim, słowackim, angielskim i oczywiście polskim. Z kolei na obozowisku w Bielczy swoje prace malarskie zaprezentowała trójka romskich artystów: Małgorzata Mirga – Tras, Bogumiła Delimała i Krzysztof Gil.

Nieco poniżej etnograficznego dworku, u zbiegu ulic Krakowskiej, Bema i Bandrowskiego odbyła się tego samego dnia uroczystość wmurowania aktu erekcyjnego pod nowy tarnowski pomnik, tym razem twórcy polskiego skautingu Andrzeja Małkowskiego. Oprócz wspomnianego aktu w „kapsule czasu” znalazły się jeszcze m.in. harcerski krzyż i lilijka, dukat tarnowski i flaga miasta wraz pendrivem z jego panoramami oraz kamień i ziemia z Zatoki Meksykańskiej, w której utonął Andrzej Małkowski.  Ma to być przekaz od obecnych mieszkańców miasta dla przyszłych pokoleń tarnowian. Uroczyste odsłonięcie pomnika - popiersia dłuta Michała Poręby, znanego tarnowskiego plastyka, zaplanowano na 19 września – wówczas w Tarnowie odbędzie się Zlot Krakowskiej Chorągwi ZHP.
Andrzej Małkowski, przejęty ideą skautingu, wiele lat życia poświęcił na propagowanie jego zasad – obowiązku wobec Boga, bliźnich i samego siebie. Przez kilka lat był związany z Tarnowem, dlatego w mieście powstał Komitet Budowy i Odsłonięcia Pomnika Andrzeja Małkowskiego. Wzruszenie odbiera mi głos. To dla mnie niesamowite chwile, kiedy widzę, że długie, bo blisko 25 – letnie starania o jego wzniesienie wreszcie przybierają realne kształty – mówił podczas uroczystości phm. Marek Popiela, inicjator wzniesienia monumentu upamiętniającego twórcę polskiego skautingu i przewodniczący komitetowi budowy. A Pegaz przypomina, iż  rok 2008 został ogłoszony przez Senat RP Rokiem Andrzeja i Olgi Małkowskich.

Kończąc naszą cotygodniową kulturalna galopadę po Tarnowie zapraszamy na Wystawę Twórczości plastycznej, rysunku artystycznego i malarstwa, uczestników pracowni plastycznej Barbary Leszczyńskiej, działającej przy tarnowskim Pałacu Młodzieży. Wystawa prac ma miejsce w Urzędzie Wojewódzkim w Tarnowie przy Al. Solidarności. A swoje prace – malarstwo, rysunek, grafika, rzeźba -  młodzi adepci plastycznego fachu wykonali w różnych technikach, takich jak: sepia, węgiel rysunkowy, ołówek, pastela, plakatówka oraz akryl, co świadczy o niemałych już ich umiejętnościach. Spora w tym zasługa właśnie mgr. Barbary Leszczyńskiej, która oprócz pracy  dziećmi zajmuje się także własną twórczością artystyczną. Jak się z Pegazem dowiedzieliśmy zajęcia prowadzone są tam w grupach wiekowych, gdzie do każdego uczestnika podchodzi się indywidualnie, w zależności od jego uzdolnień plastycznych oraz zainteresowań. Większą część uczestników stanowią uczniowie, którzy chcą zdawać w przyszłości do szkół plastycznych oraz na wyższe uczelnie artystyczne. Praca z młodzieżą  prowadzona jest zarówno w pracowni jak i w plenerze. Dodatkowo uzupełniają ją pogadanki o sztuce, zwiedzanie wystaw oraz spotkania z twórcami sztuki. Pozwala to kształtować dobry gust i wyczucie estetyczne oraz rozwijać uzdolnienia plastyczne. Obecna wystawa zlokalizowana w ważnym tarnowskim biurowcu, który co dzień odwiedzają tłumy interesantów to znakomita promocja tej odbywającej się nieco w cieniu innych tego typu przedsięwzięć „pracy u podstaw”.

Podobna, acz nieporównywalnie głośniejszą medialnie działalność uprawia od lat  Tarnowskie Centrum Kultury, które z początkiem sierpnia zaprasza do Letniej Pracowni Plastycznej Elżbiety i Witolda Pazerów. Koszt dziesięciu spotkań wynosi 40 zł i z uwagi na ograniczoną ilość miejsc lepiej na zajęcia zapisać się już teraz. W programie tych interdyscyplinarnych spotkań znalazły się m.in.  plenerowa „Architektura i natura” oraz warsztaty akademickie „Forma we wnętrzu i przestrzeni”. A dokładnie rzecz ujmując uczestnicy tej letniej pracowni zapoznają się z takimi zagadnieniami, jak: „analityczna i syntetyczna obserwacja pleneru i martwej natury, nauka podstaw warsztatu plastycznego, zasady właściwego komponowania płaszczyzny, nabywanie umiejętności świadomego widzenia, postrzeganie związków koloru ze światłem i przestrzenią, swobodna kreacja twórcza z wykorzystaniem różnych technik plastycznych – tempera, monotypia, coullage, rysunek ołówkiem, tuszem i inne”. I chociaż my z Pegazem mamy inne artystyczne preferencje – „rzeźbimy w słowie”, to jak najbardziej doceniamy i zapraszamy do uczestnictwa w tym, co proponują inni.
I to by było na tyle.


Ryszard Zaprzałka


By powrócić na stronę główną kuriera kliknij powrót



sobota, 26 lipca 2008, tarnowski_kurier_kulturalny

Polecane wpisy

  • - > Pegazem po Tarnowie 512

    Tarnowski Teatr kończy sezon bez personalnych rewolucji. W nowy wejdzie z odrobinę mniejszym zespołem - aktorzy Jolanta Januszówna i Jerzy Ogrodnicki przechodzą

  • -> Pegazem po Tarnowie 249/250

    To będzie absolutnie wyjątkowy - dubeltowy felieton. I to nie koniecznie z powodu oczywistych świątecznych wigilijno – noworocznych przesileń. Powodem jeg

  • -> Pegazem po Tarnowie 248

    A już się zanosiło na to, że schyłek mijającego roku nie będzie taki, jak zawsze świąteczno – noworoczny, tylko urwie się na dacie 21 grudnia czyli zapowi









NOWA ODSŁONA!






tarnowski kurier kulturalny: